Đề bài: Từ câu chuyện gia đình cụ Ấm với “phong tục uống trà” trong đoạn trích truyện ngắn “Chén trà trong sương sớm” (Nguyễn Tuân), bạn hãy viết bài văn về ý nghĩa của việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

 

Bài làm

 

“Một tách trà thơm, 

Một hồn dân tộc…”

Hai câu thơ tuy ngắn gọn mà chứa đựng nhiều chân lý đã gợi tới nếp thưởng trà buổi sớm của cụ Ấm trong tác phẩm “Chén trà trong sương sớm”. Dưới ngòi bút lãng mạn đầy tài hoa của Nguyễn Tuân, phong tục uống trà không chỉ được khắc họa như một nét đẹp đẽ trong văn hóa truyền thống xưa và nay, mà còn là thú vui, nếp sống, thói quen lành mạnh, điểm tựa tinh thần vững vàng và cái đẹp trong tâm hồn cụ Ấm. Ta cảm nhận được rất sâu sắc ý nghĩa cao đẹp của những nét đặc trong văn hóa, và bản sắc ấy cần được gìn giữ, phát triển, nhất là trong cuộc sống hiện tại, hội nhập đầy thuận lợi và thử thách ngày nay, bởi lẽ, linh hồn của cả dân tộc được kết tinh từ chính những bản sắc văn hóa ấy.

 

Như cụ Ấm đã luôn trân trọng và gìn giữ bằng được “phong tục uống trà’ một cách thuần khiết nhất, thế hệ ngày nay cũng cần bảo tồn “bản sắc văn hóa dân tộc”. Đó là ngôn ngữ, là cử chỉ, là từng nếp sống, lễ học, phong tục, trang phục, màu da,… Tất cả kết tinh, tạo nên bản sắc riêng của cả một dân tộc, mang sức mạnh vô hình, đi cùng dân tộc trong suốt khoảng thời gian dài của lịch sử dựng nước, giữ nước. “Bản sắc” là những cái riêng mà những quốc gia khác không thể sở hữu, để xác định danh tính và phân biệt rõ ràng giữa các nền văn hóa, được vun đắp từng ngày, trở nên phong phú, đa dạng. Việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc cần được chú trọng, bởi nó không chỉ đem lại ý nghĩa cho cá nhân, mà còn cho cả dân tộc, thậm chí ảnh hưởng đến sự phát triển toàn cầu.

 

Giống như cách người xưa đã uống trà để “giữ mình cho lành mạnh”, việc thế hệ ngày nay trân trọng, gìn giữ và yêu thích những nét văn hóa của đất nước cũng chính là tự xây dựng cho mình những nếp sống, thói quen tốt đẹp: mặc trang phục lịch sự, không nói tục chửi bậy,.. từ đó tránh được những thói hư tật xấu và hậu quả không đáng có. Bản sắc văn hóa dân tộc cũng giúp mỗi người nuôi dưỡng tâm hồn, trở nên lành mạnh hơn; từ đó đủ lý trí và dũng cảm để tự nhìn nhận lại chính mình, biết được những ưu nhược điểm của bản thân và trở thành phiên bản tốt hơn mỗi ngày. Khi tôn trọng văn hóa dân tộc cũng là khi con người tôn trọng chính mình, nhận được sự tôn trọng, yêu quý và tin tưởng từ những người xung quanh, hài hòa các mối quan hệ. Trong nhiều tình huống thử thách, những nét đẹp trong văn hóa cũng trở thành ngọn hải đăng soi sáng, dẫn lối con người về với cái thiện, cái tốt; trở thành động lực để mỗi cá nhân vươn lên trong cuộc sống.

 

Chính từ mỗi người cùng đoàn kết để xây dựng, phát triển bản thân, cả nền văn minh và toàn xã hội cũng từ đó mạnh mẽ thay đổi theo chiều hướng tích cực. Nếu một quốc gia cứ mãi chạy theo trào lưu biến động của thế giới thì sẽ mãi chẳng bắt kịp, lại đánh mất đi giá trị riêng của dân tộc đã bao đời dựng xây. Chính vì thế, việc gìn giữ bản sắc dân tộc là vô cùng mật thiết, vì đó là cơ sở và điểm tựa để vươn tầm thế giới, sánh vai với các cường quốc, để bạn bè bốn phương đều phải trầm trồ, ngưỡng mộ trước cái đẹp của quê hương mình. Nền kinh tế từ đó được phát triển, con người trong cùng một quốc gia cũng hòa hợp, đoàn kết, văn minh, tôn trọng lẫn nhau, biết thay đổi mình để hòa nhập với thế giới những vẫn gìn giữ cái đẹp của dân tộc. Trong thời đại hội nhập toàn cầu, những nét văn hóa cần được lưu truyền và trân quý, nhưng cũng không vì thế mà sinh ra tư tưởng bảo thủ mà ta phải thay đổi về cách tiếp nhận thế giới, cách ứng dụng khoa học kỹ thuật vào đời sống.

 

Từ bao đời nay, trong những cuộc chiến tranh, các vị anh hùng thế hệ sau đã học hỏi những kinh nghiệm từ bậc tiền nhân, như Ngô Quyền và Trần Quốc Tuấn cùng sử dụng bãi cọc trên sông Bạch Đằng để tiêu diệt quân thù. Trong cuộc sống thường ngày, người dân tổ chức lễ nghi, thờ các vị thần linh, từ đó có điểm tựa tinh thần để hoàn thiện bản thân, chăm chỉ làm việc và sống trong sạch, lương thiện, yêu thương. Ngày nay, có thể kể đến các bạn trẻ nhận thức và dành tình cảm đặc biệt cho mảnh đất nơi mình sinh ra, lớn lên cùng những nét đẹp văn hóa nơi đây; lại mong muốn lan tỏa những nét đẹp và tình cảm ấy, đã thành lập nên các dự án rất thiết thực, có sức ảnh hưởng to lớn tới xã hội như: “Cổ Ngư”, “Xoan Project”, “Sắc âm”,… Từ ẩm thực, ngôn ngữ tới âm nhạc đều được bảo tồn và lan tỏa mạnh mẽ. 

 

Bên cạnh việc “hòa nhập mà không hòa tan”, mỗi người còn có thể tận dụng chính những phát minh về công nghệ và sự lan truyền nhanh chóng của mạng xã hội – vốn được coi là con dao hai lưỡi, để truyền tải thông điệp và tri thức về văn hóa mà mình biết, mình yêu, để lan tỏa và được nuôi dưỡng ở một phạm vi lớn hơn nữa. Đồng thời cũng chọn lọc những cái tốt, cái xấu để cảnh báo, cùng đoàn kết xây dựng bản sắc dân tộc. Trách nhiệm của ta không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn mà quan trọng hơn là tiếp tục mở rộng nó, đa dạng và đổi mới nó trở nên phù hợp với xã hội hiện đại.

 

Đáng tiếc thay, vẫn có những cá nhân nói chung và bạn trẻ nói riêng không biết tôn trọng những nét thuần khiết của dân tộc: ngôn ngữ, nghệ thuật truyền thống,… mà lại nói tục chửi bậy, “biến hóa” ngôn ngữ, coi thường và bỏ rơi những nét nghệ thuật tranh ảnh, âm nhạc xưa. Những người ấy thật khó để phát triển được bản thân, thiếu đi điểm tựa tinh thần và không có ý chí xây dựng Tổ Quốc. Hiện tượng chảy máu chất xám cũng thật đáng báo động, đòi hỏi phải có những chính sách cùng sự truyền bá tư tưởng đúng đắn từ cả nhà nước và từ chính mỗi người.

 

Ngắm nhìn bầu trời xanh ngoài kia, tôi hiểu được đó là sắc xanh mà cha ông bao đời gây dựng, là sắc xanh đẹp đẽ hòa trộn từ những nét văn hóa xưa và nay, bởi thế bản thân tôi cũng như từng người con của dân tộc cần nhận thức và hành động: duy trì những thói quen tốt, lưu giữ những thói quen và tập tục lâu đời, lan tỏa những vẻ đẹp đó, nhưng cũng cần đổi mới phù hợp, không để bị bó buộc trong những cái cũ, và cần tận dụng chính sự phát triển của thế giới để bảo vệ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc mình đến với cộng đồng quốc tế. Chỉ có như thế, con người mới trở nên đẹp, có động lực phát triển bản thân và đóng góp cho toàn xã hội, thế giới cũng trở nên văn minh, tươi sáng hơn mỗi ngày.

 

Trách nhiệm của chúng ta không chỉ dừng lại ở gìn giữ. Trách nhiệm của chúng ta còn là vun đắp, là hoàn thiện để lan tỏa, phát triển và khiến sắc thái văn hóa ngày càng phong phú. Việc này không chỉ có ý nghĩa với cá nhân mà còn đối với toàn dân tộc và cả thế giới, cả cộng đồng quốc tế. Ý nghĩa ấy không chỉ về vật chất, về cái đẹp mà còn là sức mạnh tinh thần để đương đầu với hoàn cảnh, là công trình đồ sộ được dựng xây từ bao đời nay và mãi về sau này.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *